Mặc dù đã đầu tư con giống chất lượng và cải tạo ao kỹ lưỡng, nhiều hộ nuôi vẫn gặp tình trạng tôm chết ngay sau khi thả hoặc hao hụt lớn trong tuần đầu. Nguyên nhân phần lớn không đến từ con giống mà xuất phát từ những sai lầm trong quá trình thả giống và chăm sóc ban đầu.

Dưới đây là 5 lỗi phổ biến nhất mà người nuôi cần tránh:

1. Thả giống khi điều kiện thời tiết không phù hợp

Đây là sai lầm rất thường gặp, đặc biệt với những hộ nuôi muốn tranh thủ thời gian hoặc phụ thuộc vào lịch giao giống.

Việc thả tôm vào giữa trưa nắng gắt hoặc ngay sau cơn mưa lớn khiến nhiệt độ, pH và độ mặn trong ao thay đổi đột ngột. Tôm giống chưa kịp thích nghi sẽ bị sốc môi trường, bơi yếu, giảm bắt mồi và dễ chết chỉ sau vài giờ.

**Nên thả tôm vào:**

* Buổi sáng từ 6h00–9h00.
* Hoặc chiều mát từ 16h00–18h00.
* Tránh những ngày mưa lớn, nắng nóng kéo dài hoặc thời tiết biến động mạnh.

Nếu bắt buộc phải thả trong điều kiện thời tiết không thuận lợi, cần tăng cường sục khí, theo dõi chặt các chỉ tiêu môi trường và thuần nước kỹ hơn bình thường.

—

2. Không thuần nước hoặc thuần nước quá nhanh

Nhiều người cho rằng chỉ cần nổi bao vài phút rồi đổ xuống ao là đủ. Đây là nguyên nhân khiến tôm bị sốc do chênh lệch nhiệt độ, pH và độ mặn.

Việc thay đổi môi trường quá nhanh làm tôm:

* Bơi không định hướng.
* Co cơ.
* Chìm đáy.
* Giảm sức đề kháng.
* Dễ nhiễm vi khuẩn và virus.

Để hạn chế rủi ro, cần mở miệng bao và cho nước ao vào từ từ nhiều lần trong khoảng 15–30 phút, giúp tôm thích nghi dần trước khi thả.

—

3. Thả mật độ quá dày

Nhiều hộ nuôi có tâm lý “thả nhiều sẽ thu nhiều”, nhưng nếu mật độ vượt quá khả năng quản lý của ao sẽ gây ra nhiều hệ lụy.

Mật độ quá cao khiến:

* Oxy hòa tan giảm nhanh.
* Chất thải tích tụ nhiều.
* Khí độc NH₃ và H₂S tăng cao.
* Tôm cạnh tranh thức ăn.
* Tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

Mật độ thả cần được tính toán dựa trên diện tích ao, độ sâu, hệ thống quạt nước, sục khí, chất lượng nguồn nước và trình độ quản lý của người nuôi.

Không nên chạy theo mật độ cao nếu điều kiện hạ tầng chưa đáp ứng.

—

4. Cho ăn quá nhiều trong những ngày đầu

Sau khi thả giống, hệ tiêu hóa của tôm chưa hoạt động ổn định. Nếu cho ăn quá nhiều sẽ khiến lượng thức ăn dư thừa lắng xuống đáy ao.

Hậu quả là:

* Môi trường nước nhanh ô nhiễm.
* Vi khuẩn có hại phát triển mạnh.
* Khí độc tăng cao.
* Tôm dễ mắc bệnh đường ruột và gan tụy.

Trong 2–3 ngày đầu chỉ nên cho ăn lượng nhỏ, chia thành nhiều cữ để kích thích tôm bắt mồi. Sau đó điều chỉnh lượng thức ăn dựa trên khả năng ăn thực tế và kết quả kiểm tra sàng ăn.

—

5. Không theo dõi môi trường sau khi thả

Nhiều hộ nuôi cho rằng sau khi thả xong chỉ cần cho ăn là đủ. Thực tế, phần lớn rủi ro xảy ra trong 72 giờ đầu.

Nếu không kiểm tra môi trường thường xuyên, các biến động như thiếu oxy, giảm pH, tăng khí độc hoặc tảo phát triển bất thường sẽ không được phát hiện kịp thời.

Người nuôi nên theo dõi ít nhất hai lần mỗi ngày các chỉ tiêu:

* pH.
* Oxy hòa tan (DO).
* Nhiệt độ.
* Độ kiềm.
* Độ mặn (đối với ao nước lợ).
* Màu nước.
* Hoạt động bơi lội và bắt mồi của tôm.

Việc phát hiện sớm sẽ giúp xử lý kịp thời, giảm hao hụt và hạn chế thiệt hại cho cả vụ nuôi.

—

Bí quyết giúp tăng tỷ lệ sống của tôm giống

Ngoài việc tránh những sai lầm trên, người nuôi nên kết hợp các giải pháp sau để nâng cao tỷ lệ sống:

* Chọn mua tôm giống từ cơ sở uy tín, có kiểm dịch và nguồn gốc rõ ràng.
* Chuẩn bị ao nuôi đạt các chỉ tiêu môi trường trước khi thả.
* Duy trì oxy hòa tan ở mức phù hợp bằng hệ thống sục khí.
* Sử dụng chế phẩm vi sinh định kỳ để ổn định môi trường nước và đáy ao.
* Bổ sung vitamin, khoáng chất và men tiêu hóa theo hướng dẫn nhằm tăng sức đề kháng cho tôm.
* Kiểm tra sàng ăn hằng ngày để điều chỉnh lượng thức ăn hợp lý.
* Ghi chép đầy đủ các chỉ tiêu môi trường và lượng thức ăn để dễ dàng theo dõi, đánh giá và xử lý khi có sự cố.

Thực hiện tốt các biện pháp trên không chỉ giúp giảm tỷ lệ hao hụt sau thả mà còn tạo nền tảng để tôm sinh trưởng đồng đều, hạn chế dịch bệnh và nâng cao hiệu quả kinh tế trong suốt vụ nuôi.